تفاوت‌های تفکر قطعی با تفکر رشدگرا

تفکر قطعی و تفکر رشدگرا

پنج تفاوت اصلی فکر قعطی و فکر رشدگرا را در این مطلب با هم می‌خوانیم. این تفاوت‌ها برگرفته از نظرهای روانشناسانۀ دکتر کارول دوک، استاد روانشناسی دانشگاه استنفورد و نویسندۀ کتاب طرز فکر ، است.

طرز فکر درست، چطور می‌تواند رفتارها و نتایج کار ما را نشان بدهد؟

اگر تفکر قطعی داشته باشید:

  1. گمان می‌کنید که داشتن استعداد بدون تلاش و به‌تنهایی باعث موفقیت می‌شود؛
  2. وقتی استعدادی یا امکانی را از کودکی نداشته‌اید، دیگر کاری نمی‌شود کرد. اصطلاحاً همینی که هست!
  3. از مسئله‌ها و مشکلات فرار می‌کنید؛
  4. در برابر انقادها مقاومت می‌کنید؛
  5. مدام دنبال انجام کارهایی باشیم که باعث جلب تأیید دیگران می‌شود.

اما در مقابل، اگر تفکر رشدگرا داشته باشید:

  1. اعتقاد دارید که پایه‌ترین قابلیت‌هایتان مانند: استعداد و هوش، از طریق تلاش، پشتکار و تجربه، رشدپذیرند؛
  2. به توانمندی‌ها و هوشی که از بدو تولد داشته‌اید، به دید نقطۀ شروع نگاه می‌کنید؛
  3. اهل درگیری با مسائل و مشکلات هستید؛
  4. از انتقادهای سازنده استقبال می‌کنید؛
  5. به کارِ سخت، تمایل و ولع دارید؛
  6. موانع سر راهتان را تبدیل به فرصت می‌کنید؛
  7. پیشرفت را یک روند می‌دانید؛ روندی که به نگرش صحیح و تلاش زیاد در گذر زمان نیاز دارد.
  8. این باور را دارید که هر زمان دلتان خواست، می‌توانید طرز فکرتان را تغییر دهید و نتایج آن هم ‌می‌تواند زندگی‌تان را تغییر دهد.

برای آنچه در اینجا گفتیم، نمونه‌های زیادی می‌شود نام برد. مثلاً یک دانش‌آموز مشکل‌دار که او را «کم‌تلاش‌ترین و خپل‌ترین بچۀ کلاس» می‌نامیدند. او بعد از اینکه با این دو تفکر آشنا شد، با چشمانی اشک‌بار سرش را بالا آورد و گفت: «یعنی من نباید این‌قدر خنگ باشم؟!» و از آن زمان متحوّل شد. جیمی تا دیروقت بیدار می‌ماند و کارهایش را انجام می‌داد، زود کارهایش را تحویل می‌داد و مشتاقانه به‌دنبال بازخورد بود. او حالا اعتقاد دارد که تلاش زیاد آدم را ضعیف و آسیب‌پذیر نمی‌کند؛ بلکه آدم را باهوش‌تر می‌کند.

اگر طرز فکر قطعی داشته باشید، خیلی اذیت می‌شوید؛ اما اگر طرز فکر رشدگرا داشته باشید، عشق به یادگیری و انعطاف‌پذیری در شما موج می‌زند و رضایتمندی به‌مراتب بیشتری خواهید داشت.

حالا می‌توانید انتخاب کنید که می‌خواهید تفکر قطعی داشته باشید یا تفکر رشدگرا. می‌توانید انتخاب کنید که کمال‌گرا باشید و اکثر اوقات در جا بزنید یا اهل پیشرفت باشید.

نتیجه‌گیری

شاید بتوان تفکر رشدگرا را یکی از اشکال تفکر انتقادی یا تفکر نقاد دانست.

 

 

تفکر انتقادی یا critical thinking چیست

تفکر انتقادی یا هنر اندیشیدن در بارۀ اندیشیدن!

تفکر انتقادی یا critical thinking یا به عبارتی، تفکر سنجش گرانه، نوعی از تفکر است که کار آن پی بردن به منطق امور است. تفکر نقاد یا نقادانه را هنر اندیشیدن درباره اندیشیدن نیز تعبیر کرده‌اند. در این مطلب، گزیده ای از کتاب ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه اثر ریچارد پل و لیندا الدر را درج و به صورت مختصر درباره آن گفتگو می‌کنیم.

گزیده ای از کتاب ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه

یک راه برای آنکه اصل  و اساس تفکر سنجش‌گرانه (انتقادی) را به‌طور خلاصه بیان کنیم، این است که بگوییم:

تفکر سنجش‌گرانه، هنرِ اندیشیدن دربارۀ اندیشیدن است، به نحوی که

  1. ضعف‌ها و قوت‌های آن را تشخیص دهد؛
  2. در صورت لزوم، آن را ارتقاء دهد.

ویژگی نخست (شمارۀ 1) مستلزم آن است که شخص متفکر در اندیشیدن تحلیلی و ارزش‌گذارانه ماهر باشد. دومی مستلزم آن است که شخص متفکر در اندیشیدنِ خلاقانه ماهر باشد. به این ترتیب، تفکر سنجش‌گرانه سه بُعد دارد: تحلیلی، ارزش‌گذارانه و خلاقانه.

ما این کارکردها را از هم جدا کرده‌ایم تا به لحاظ نظری واضح‌تر شوند؛ اما قائلیم که وجود هریک از آن‌ها لازمۀ کارآمد بودن آن دوی دیگر است.

تفکر سنجش‌گرانه بدون در نظر گرفتن قابلیتش در تجزیۀ اندیشیدن به عنصرهای آن قابل فهم نخواهد بود. هنگامی که اجزای تشکیل‌دهندۀ اندیشیدنِ خودمان را به‌وضوح می‌بینیم، بهتر می‌توانیم آن را ارزیابی کنیم. پس از آنکه اجزای تشکیل‌دهنده را ارزیابی کردیم، می‌توانیم برای ارتقای اندیشیدن به سطحی بالاتر (بُعد خلاقانۀ اندیشۀ سنجش‌گرانه) اقدام کنیم. تحلیل می‌کنیم تا ارزیابی کنیم. ارزیابی می‌کنیم تا ارتقا دهیم.

در اینجا به کارهای خلاقانۀ نهفته در اندیشۀ تحلیلی اشاره می‌کنیم.

  1. غایت، هدف یا مقصود

هر گاه استدلال می‌کنیم، می‌خواهیم با استدلال کردن به مقصودی برسیم، به غایتی دست پیدا کنیم یا نیاز یا میلی را برآورده کنیم. ایرادهایی که در سطح هدف، غایت یا مقصود وجود دارند، یکی از عامل‌های مشکل‌هایی است که در استدلال پیش می‌آیند. اگر هدف‌هایی که مشخص می‌کنیم، واقع‌بینانه نباشند یا هدف‌های دیگرمان را نقض کنند، استدلالی که برای رسیدن به هدف‌هایمان به کار می‌گیریم، مشکل‌آفرین می‌شوند.

ادامه دارد…

در ادامۀ این مطلب به این عناصر اندیشه هم اشاره شده که ما آن‌ها را در ویرایش‌های بعدی در همین تارنمای با خویشتن به شما ارائه خواهیم کرد:

پرسش مورد بحث، نظرگاه یا چهارچوب نگرش، اطلاعاتی که در استدلال از آن‌ها استفاده می‌کنیم، بُعد مفهومی استدلال ما، انگاشته‌ها، استنتاج‌ها، تفسیرها و نتیجه‌گیری‌های ما، برآیندها و پیامدها

 

 

3 تاثیر مستقیم خودآگاهی در مشاغلی مثل لوله بازکنی

خودآگاهی در مشاغلی مثل لوله بازکنی

در این مقاله 3 تاثیر مستقیم و غیرمستقیم خودآگاهی در تخصص ها و مشاغلی مثل لوله بازکنی را بیان می‌کنیم. لوله بازکنی در این مطلب، نماد یک شغل و یک تخصص است. پلتفرم هایی مثل فنی کارا WWW.FANIKARA.COM به جذب و قرارداد بستن با متخصص های لوله بازکنی که خودآگاهی بیشتری داشته باشند، تمایل بیشتری دارند.

ارتباط خودآگاهی با تخصص ها و مشاغل

گمان نمی‌کنم دربارۀ ماهیت کلی خودآگاهی نیازی به توضیح باشد؛ اما لازم می‌دانم در اینجا دربارۀ خودآگاهی از منظر تخصص و کارکرد خودآگاهی در مشاغلی مثل لوله بازکنی صحبتی را مطرح کنم.

خودآگاهی ، پایۀ اصلی و اولیه و مهم انتخاب شغل

همۀ ما به‌خوبی می‌دانیم، تخصص و شغلی که در پیش گرفته‌ایم یا قرار است در آینده به آن برسیم، ارتباط مستقیم و زیادی با علاقۀ ما دارد. اگر ما تخصص و شغلمان را خودمان از روی شناخت کافی و بعد از سنجش و بررسی‌های لازم انتخاب کنیم، قعطاً تفاوت زیادی خواهد داشت با زمانی که با حالت انفعالی به شغل و تخصصی مثل لوله بازکنی روی بیاوریم. این مطلب را در با خویشتن دنبال کنید.

برای انتخاب شغل و تخصص مناسب، به چه شناخت هایی نیاز داریم؟

بیایید دربارۀ همین سؤال باهم گفتگو کنیم. در دل این سؤال جواب روشنی نهفته است. اگر ندانیم چه‌چیزهایی را باید بدانیم، انتخاب ما، هم از روی شناخت دقیق و مناسبی نیست، هم چندان قابل اعتماد نیست.

اگر انتخاب شغل و تخصص ما از روی شناخت کافی صورت نگیرد، چه اتفاقی می‌افتد؟

شما فرض کنید از روی انتخاب سراغ شغل موردنظرتان نرفته‌اید و مسیر زندگی شما را به شغل و تخصصی مثل لوله بازکنی سوق داده است. آن‌وقت قطعاً احساس اعتبار و افتخار چندانی هم دربارۀ داشتن این تخصص یا شغل نخواهید کرد. جز این است؟ بخشی از خودآگاهی یعنی همین که ما آگاهانه و انتخابگرانه سراغ شغل یا تخصصمان برویم.

علاقه در کنار انتخاب، لازمۀ اشتغال

همیشه وقتی صحبت از انتخاب به میان می‌آید، بحث علاقه هم در کنار آن مطرح می‌شود. این نگاه درستی است. وقتی انتخاب ما در هر موضوعی، به‌ویژه در انتخاب شغل و تخصص هایی مثل لوله بازکنی از روی علاقه صورت بگیرد، جنس و نوع و شکل ارتباط ما با آن تخصص و شغل عوض می‌شود. ما آن را بخشی افتخارآمیز از زندگی خودمان تلقی می‌کنیم و سرمایه‌گذاری متفاوتی برای آن انجام خواهیم داد.

مدیریت احساس ، یکی از عوامل تقویت یا تضعیف تخصص

در لوله بازکنی هم مثل هر شغل و تخصص دیگری مسائل مختلفی هستند که باعث بروز احساسات مختلفی در ما می‌شوند. اگر ما آگاهی کافی از این احساسات نداشته باشیم، قطعاً نمی‌توانیم آن‌ها را درست مدیریت کنیم و این ضعف مدیریت، تخصص ما را هم تضعیف می‌کند. این مثال را در ارتباطی که با مجموعه‌هایی مانند لوله بازکنی برچسب که به صورت حرفه‌ای در این کار مشغول هستند، دریافته‌ایم و برای شما بازگو می‌کنیم.

مثلاً شما در نظر بگیرید که در مواقع خستگی در کار، دچار عصبانیت های ناخودآگاه می‌شوید. اگر خودآگاهی کافی نداشته باشید که چرا عصبانی هستید و چه عواملی باعث پیدایش آن شده، بی‌دلیل آن را به مسائل دیگر مثل شغل ، لوله بازکنی ، همکاران یا هر چیز دیگری ارتباط می‌دهید و برخورد نامناسبی خواهید کرد. قسمت مهمتر ماجرا اینجاست که اگر قرار باشد شما در کنار ارائۀ خدمات فنی، به آموزش آموزش لوله بازکنی هم مشغول باشید، به خاطر اقتضائات کار آموزشی به خودآگاهی خاص‌تر و بیشتری نیاز دارید.

تاثیر مستقیم خودآگاهی در مشاغلی مثل لوله بازکنی

حال با این مقدماتی که گفتیم، بیایید مستقیماً دربارۀ همین مثال یعنی لوله بازکنی به عنوان یک شغل و تخصص رایج صحبت کنیم. در لوله بازکنی چه مسئله‌هایی وجود دارد که انتخاب ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

  • فوری بودن خدمات لوله بازکنی

فرض کنید شما شغل لوله بازکنی سیار را انتخاب کرده‌اید. در آنجا در تیتر بالای نام شما هم نوشته شده: لوله بازکنی فوری در فنی کارا مشخص است که باید همیشه آماده باشید برای اینکه از شما درخواست ارائه خدمات فوری لوله بازکنی کنند. معمولاً از شما انتظار دارند که با حضور در کمتر از نیم ساعت در محل درخواست به رفع مشکل بپردازید.

  • داشتن دقت برای پرهیز از کثیف کاری

آیا شما منزل یا محل کار دیگران را (سفارش دهنده) را مثل خانه یا محل کار خودتان می‌دانید؟ برای پرهیز از کثیف کاری در کار، چقدر تدبیر می‌کنید؟

  • ارزان

باید حاضر باشید خدمات ارزان ارائه بدهید؛ اما در عین حال به اقتصاد و منافع خودتان هم فکر کنید. این زیرکی و تنظیم، برای کار شما ضروری است

  • با دستگاه

با دستگاه های لوله بازکنی باید آشنا باشید. روحیۀ یادگیری داشته باشید و بتوانید به خوبی این دستگاه ها را در کار استفاده کنید.

  • شبانه روزی

این مهم است که بدانیم شاید لازم باشد شبانه روزی فعالیت کنی. لوله بازکنی شبانه روزی را در ذهنتان مجسم کنید و ببینید چقدر برای آن آماده‌اید. 24 ساعته و بدون تعطیلی کارکردن، کار هر کسی نیست!

  • تضمینی بودن و گارانتی دادن

برای این قسمت باید هم به حق و حقوق دیگران آشنا باشید، هم به حقوق خودتان و هم اینکه ضمانت را از روی تعهد انسانی و اخلاقی بدهید.